This post is also available in:
Español 
English
Het metalige geluid van de halters verbreekt de ochtendstilte. In een hoek van de sportschool beweegt een vrouw zich met precisie, geconcentreerd, elke oefening herhalend alsof er bij elke rep meer op het spel staat dan alleen het lichaam. In haar oortjes klinkt Andesmuziek. Buiten dicteert het Europese klimaat zijn koude, geordende ritme. Binnen klopt de herinnering aan Peru.
Yeny Bal werd geboren in Arequipa, groeide op tussen vulkanen, tradities en diepe wortels. Maar vandaag, vanuit Europa, heeft ze een nieuw leven opgebouwd waarin moederschap, discipline en sport zich vervlechten met een identiteit waar niet over te onderhandelen valt.
Ze is moeder, migrant en bodybuilder. Maar vooral is ze een vrouw die heeft geleerd op zichzelf te staan.
Dit is het verhaal van Yeny Bal.
Tussen gewichten en herinneringen: een kracht die geboren wordt in Peru
Geboren worden in Arequipa is niet alleen een geografische locatie, het is een manier om naar de wereld te kijken. Yeny groeide op beschermd door de indrukwekkende aanwezigheid van de vulkanen, vooral de Misti, altijd aanwezig, de schone lucht en het gevoel dat de wereld groot was, maar bereikbaar. Van jongs af aan ontwikkelde Yeny een stille nieuwsgierigheid, een behoefte om verder te gaan, om te ontdekken wat er achter het bekende lag.
Haar jeugd werd gekenmerkt door een hechte familie, waar waarden niet werden onderwezen met woorden, maar met daden. Solidariteit, respect en doorzettingsvermogen waren geen abstracte concepten, maar dagelijkse praktijken. Begeleiden, helpen, delen. In die omgeving leerde ze dat kracht ook stil kan zijn.
Die combinatie van diepe wortels en de wens om vooruit te gaan, bouwde een stevige identiteit op. Een die haar later in staat zou stellen zich aan te passen zonder zichzelf te verliezen.
De gids die een toerist confronteerde om haar voorouders te verdedigen
Voordat ze aan bodybuilding deed, voordat ze naar Europa ging, was Yeny gids in de Colca Canyon. Haar werk was niet om toeristen van het ene punt naar het andere te brengen. Het was om Peru uit te leggen, het te laten voelen. En, wanneer nodig, het te verdedigen.
Op een keer zag ze een bezoeker een vervormde schedel uit een pre-Inca-graf nemen en er een sigaret in de mond stoppen, lachend. Ze ontplofte. Ze gaf hem een les voor de andere twintig toeristen. Ze verontschuldigden zich allemaal. Hij gaf zijn fout toe als iets dat hij nooit zou vergeten. Dat moment versterkte haar verbinding met haar wortels en haar voorouders.
Die scène — een kleine vrouw die een buitenlander confronteert om de herinnering aan haar volk te verdedigen — is de beste foto van wie Yeny Bal was voordat de sport haar vond.
Van de Andes naar het hart van Europa: de sprong in het onbekende
Toen Yeny bij een reisbureau in Arequipa werkte, kwam een Nederlandse jongen de deur binnen vragen naar de Colonial Tour. Hij wilde Spaans oefenen, de stad leren kennen. Ze keek naar hem en dacht iets wat ze nooit hardop zou zeggen: “Wauw, hoe zou een baby met die ogen eruitzien…” Hij was er voor een korte tijd, Spaans oefenend als onderdeel van het team. Beetje bij beetje begon hij dichter bij haar te komen en op een dag nodigde hij haar uit voor de bioscoop. Haar bazen gaven Yeny een duwtje, als een liefdevolle aanmoediging: “Ga toch, leef een beetje.” Een legde haar zelfs uit dat als hij zijn arm om haar schouder legde, ze niet moest schrikken. “Het is normaal,” zei ze. “Zo zijn ze.” En zo begon, met die uitnodiging, een nieuw hoofdstuk in Yeny’s leven: een vol liefde en kameraadschap.
De bioscoopavond brak aan. De film draaide. Hij legde zijn arm om haar schouder, keek haar aan en kuste haar. Op dat exacte moment trilde de aarde letterlijk. Een echte aardbeving, ja, van die je in het nieuws ziet. Heel Arequipa rende gillend naar buiten. Iedereen. Absoluut iedereen. Behalve zij. Ze bleven elkaar vasthoudend in hun stoelen zitten terwijl zij alleen maar dacht: “Wat een kus.”
– Die dag begreep ik dat sommige liefdesverhalen op de meest onverwachte en magische manier beginnen – vertelt Yeny ons.
Peru verlaten om herboren te worden: de sprong van een migrante die niet wist dat ze atleet zou worden
Europa dook op als een kans, en Zwitserland was haar eerste bestemming. Daar wonen was een transformerende ervaring die haar leerde zich aan te passen aan een nieuwe en diverse omgeving, en organisatie, stiptheid en discipline te waarderen. Beetje bij beetje leerde ze haar Peruaanse wortels te balanceren met nieuwe manieren van denken en leven, traditie en moderniteit combinerend in haar dagelijks leven.
In Zwitserland begon ze haar nieuwe leven als atleet, twee uur per dag hardlopend. Tot haar lichaam zei: genoeg. In de sportschool kwam een Franse vrouw naar haar toe en zei dat ze motivatie en consistentie had, dat ze bodybuilding moest proberen. Yeny wist er niets van, maar ze zei ja.
Daar werd haar liefde voor bodybuilding geboren, een pad dat haar discipline, volharding en wilskracht leerde, terwijl ze de verbinding met haar Peruaanse wortels levend hield. Peru verlaten deed haar groeien in onafhankelijkheid en organisatie, haar leven als vrouw en moeder in balans brengend, bewijzend dat wortels niet verloren gaan wanneer je je uitbreidt naar nieuwe werelden.
Tien keer het podium op, vier landen en een gedane belofte
Bodybuilding kwam niet als een plan. Het verscheen geleidelijk, bijna als een natuurlijke verlenging van haar discipline. Eerst was er sport, beweging, de noodzaak om actief te blijven. Daarna werd de sportschool een serieuzere plek.
Haar eerste wedstrijd was keihard — ze kwam uit een katholiek gezin met taboes, ze is 1.50 m, het podium op in een bikini was alles wat haar was geleerd niet te doen. Ze voelde angst, schaamte, twijfel. Maar ze ging. Frankrijk — Top de Colmar: tweede plaats, Zwitserland: tweede plaats, twee keer, Italië: vierde plaats, Spanje: derde plaats, Nederland: derde plaats tijdens de pandemie.
Tien wedstrijden in vier landen. Maar de zwaarste was geen van die. COVID arriveerde. Maanden van voorbereiding zonder garanties, zonder te weten of er een wedstrijd zou zijn, zonder te weten of alle inspanning resultaat zou opleveren. Twijfel sloeg toe. Doorgaan of stoppen? Yeny nam een beslissing: “Ik ga door tot mijn laatste kruit verschoten is.” Twee dagen voor de deadline werd het bevestigd. Ze reisde, ging het podium op. Derde plaats.
10 wedstrijden, 10 keer ging ik het podium op. En één beslissing die alles veranderde: niet opgeven.”
Achter elke droom staat een team
Yeny staat er niet alleen voor op deze reis. Achter elke kilo die wordt opgetild, elke druppel zweet en elk behaald doel, staat iemand die net zoveel in haar gelooft als zijzelf: Joel Gata.
Joel is niet zomaar een coach. Hij is een professionele atleet die begrijpt wat het betekent om tot het uiterste te gaan, omdat hij het zelf ervaart. Maar hij gaat veel verder: hij is haar gids en haar onvoorwaardelijke bondgenoot. Hij ontwerpt elk trainingsprogramma op maat voor Yeny, controleert haar dieet tot in detail en duwt haar om altijd nóg een stap verder te gaan. En alsof dat nog niet genoeg is, heeft hij ook zijn eigen sportkledingmerk: “Focus Evolution”, waarmee Yeny traint en meedoet aan wedstrijden, met stijl en attitude. Bovendien viert hij dit jaar iets groots: de vierde editie van de Gala Focus Body Show, die elk jaar in oktober plaatsvindt, een internationale bodybuildingwedstrijd die hij zelf organiseert en die al zijn stempel drukt op de Europese fitnesswereld.
Het gaat niet alleen om oefeningen en maaltijden. Het gaat erom dat je iemand hebt die je in de ogen kijkt en zegt: “Je kunt het, en ik zal hier zijn om je te helpen het te bereiken.” Die combinatie van discipline, voeding, kwaliteitsuitrusting en onvoorwaardelijke steun is wat Yeny’s dromen werkelijkheid laat worden. Want wanneer je een kampioen in je hebt geloven, is het onmogelijk om er zelf geen te worden.
Twee keer per dag koken: de routine van een moeder die ook meedoet aan wedstrijden
Moeder zijn veranderde alles. Elke ochtend brengt Yeny haar dochter naar de kinderopvang, zet het huis op orde en dan, pas dan, traint ze. Twee uur, tweeënhalf uur. Elke dag. Geen excuus.
Haar leven is in constante opbouw. Nieuwe uitdagingen, nieuwe doelen, nieuwe aanpassingen. Binnenkort begint ze aan een Nederlandse cursus.
Ze waardeert de rust, de orde, de kwaliteit van leven die dit land haar biedt. Het geeft haar vrede om te weten dat ze een stabiele toekomst voor haar dochter aan het opbouwen is. Maar er is ook een deel van haar hart dat altijd Peru zal missen: haar mensen, de warmte, het spontane gelach, haar familie, haar gebruiken. Leven tussen twee werelden is geen tegenstelling. Het is een rijkdom.
Als je haar vraagt Peru te beschrijven, aarzelt ze niet: ziel, magie en respect. Ziel in haar mensen. Magie in haar landschappen. Respect voor het land dat haar zag geboren worden.
Haar grootste droom is niet om een wedstrijd te winnen. Ze wil coaching studeren, zich specialiseren in sportmassage, anderen helpen genezen en groeien. Ze wil haar dochter laten zien dat sterk zijn niet alleen fysiek is.
Tegen Peruanen buiten Peru zegt ze dat ze nooit mogen vergeten waar ze vandaan komen. Dat onze cultuur, onze tradities en onze waarden een schat zijn die we in ons hart dragen, waar we ook zijn. Dat ze nooit de vreugde van het leven, de passie voor wat ze doen en de kracht om zichzelf te zijn mogen verliezen.
Yeny is kleiner dan 1.50 m. Maar wanneer ze een podium betreedt, wanneer ze een pre-Inca-graf verdedigt, wanneer ze een Peruaanse kerststal opzet in Friesland of wanneer ze traint op Quechua-muziek terwijl haar dochter slaapt, lijkt ze veel groter. Want Peru blijft niet achter wanneer we migreren. Het blijft bij ons.
We nodigen je uit om haar te steunen en te volgen op sociale media
Hier de link van haar coach Joel Gata
En als je geen verhalen zoals deze wilt missen, abonneer je dan op peruanos.nl — jouw plek voor de Peruaanse gemeenschap in Nederland en over de hele wereld. Content die verbindt, inspireert en verenigt. We wachten op je reacties. Tot de volgende publicatie!
